Wat zit er in de zee bij Ibiza

10 juli 2019 Redactie 4811

Haai en zwemmer
Zon, strand en zee. Daar denk je aan als je naar Ibiza op vakantie komt. En bij de laatste, zee, denk je er misschien niet meteen aan wat er allemaal in het water van de Middellandse Zee leeft. Wij helpen je een beetje met de algemene informatie over de zee van Ibiza.

Vooropgesteld: het komt op een enkele prik van een kwal na, zelden voor dat de mens in de wateren van Ibiza in aanraking komt met de dieren die we beschrijven in dit artikel. De meeste dieren die in de zee leven zien de mens als een vijand en zullen vluchten nog voordat jij ze in de gaten hebt. Maar dat ze aanwezig zijn dat is een feit. En als ze in het nauw gedreven zijn en geen mogelijkheid zien om te vluchten dan rest hen slechts één ontsnappingsmogelijkheid en dat is door te kiezen voor de aanval.

portugees-oorlogsschip
We noemen er één: kwallen. Badgasten aan de stranden van Ibiza vallen vaker ten prooi aan kwallen. De Middellandse Zee warmt ook op en dat brengt ook andere exotische dieren naar de Europese kusten. De grootste engerd is de kleine Pelagia noctiluca, de parelkwal. Een Spaans pepertje van de zee.

Maar veel groter is het zogeheten 'Portugese Oorlogsschip' dat inmiddels elk jaar wel wordt waargenomen bij Ibiza, terwijl het vroeger nog een zeldzame verschijning was.

Strikt genomen is deze gevreesde soort geen kwal, maar hij past wel in het fenomeen waarom het hier gaat. De beste raad, als er maar weinig kwallen zijn, is simpel: zwemmen met een duikbril. Dan kun je naar ze zwaaien.

voshaai-ibiza

Een ander dier doet ons meteen denken aan Hollywood want daar brachten ze haaien perfect onder de aandacht in films zoals Jaws. Er komen in de wateren rondom Ibiza zo'n 15 haaiensoorten voor die je tegen kunt komen als je de zee in duikt.

De mens is echter geen natuurlijke prooi. De witte haai heeft een sterke reukzin voor bloed. Een druppel ruikt hij al in 4,6 miljoen liter zeewater. In de afgelopen 50 jaar zijn er slechts 23 witte haaien in de Middellandse Zee gevangen

Aanvallen van haaien zijn echter zeer zeldzaam en dodelijke aanvallen zijn voor zover bekend nog nooit voorgekomen in Spanje.

Dit jaar vonden vissers bij Barcelona een 3 meter lange voshaai in hun netten.

zwarte-sidderrog
Nog een beest wat je liever niet tegenkomt als je te water gaat is de Zwarte Sidderrog. Alleen de naam bezorgt je al kippenvel. De zwarte sidderrog kan een lengte van 1,8 meter bereiken. Deze sidderrog is van boven roodbruin tot bruinzwart en de buik is wit. Net als andere haaien en roggen heeft deze rog een elektrisch orgaan (ampullen van Lorenzini) waarmee prooien kunnen worden opgespoord. De zwarte sidderrog is een bodembewoner die leeft op diepten tussen de 10 en 800 m, meestal van 200 tot 500 m. Het elektrische orgaan is qua gewicht 16% van het totale lichaamsgewicht en bevat ongeveer een half miljoen "elektrische plaatjes" gevuld met een gelei-achtige vloeistof; die plaatjes staan gegroepeerd in zeshoekige staafjes onder de huid van de vis. Hiermee kan hij stroomstoten afgeven van 170 tot 220 volt (met een vermogen tot 1000 watt). Zo kan hij prooien verlammen of zich verdedigen.

Een nieuwkomer in de wateren van de Middellandse Zee is de uiterst giftige Kogelvis. Vorig jaar werd hij waargenomen in Italiaanse wateren. Eén kogelvis bevat voldoende gif om dertig mensen te doden!
De Lagocephalus sceleratus, dat is de wetenschappelijke naam voor de zilveren kogelvis, is volgens de deskundigen vanuit de Indische Oceaan door het Suezkanaal naar de Middellandse zee gezwommen. Vissers kwamen de vis al een tijdje tegen voor de Israëlische kust, daarna in Griekenland en nu is hij ook gezien in de zee rond Sicilië.
De vis is zeer giftig en kan dodelijk zijn doordat hij tetrodotoxine bevat. Bij Ibiza is de vis nog niet waargenomen, maar dat lijkt slechts een kwestie van tijd.

pieterman
We sluiten af met een via waarvan de naam je niet doet vermoeden dat het zo'n engerd is, de Pieterman. De Latijnse namen Trachinus draco (grote pieterman) en Echiichthys vipera (kleine pieterman) wekken op zich al niet de spontane sympathie van de mens. Draco staat immers voor ‘draak’ en Vipera voor ‘adder’. Kijk je bij het duiken deze beestjes in de ogen, dan valt inderdaad hun drakenkop op.

De vergelijking met een adder heeft te maken met hun giftige stekels. Het zijn die stekels waar ze hun rol van ‘bad guy’ aan te danken hebben. Door de voorste stekel van de voorste rugvin wordt, zodra iemand op de vis trapt, gif gespoten dat al snel heftige pijn veroorzaakt.

Badgasten die aan zee op een pieterman zijn gestapt, eindigen dan ook meestal bij de dokter of het ziekenhuis. De wond zwelt op en zal pas na enkele uren weer slinken, maar in sommige gevallen blijft het slachtoffer er door infecties jaren last van houden, terwijl de kans op een shock, hartklachten of zelfs amputatie van het gestoken lichaamsdeel niet uitgesloten zijn.